Από το αγρόκτημα στο πιάτο: Πώς η ΚΑΠ προωθεί τα βιώσιμα συστήματα τροφίμων στην Ευρώπη

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) αποτελεί κινητήρια δύναμη για την προώθηση βιώσιμων συστημάτων διατροφής στην Ευρώπη. Αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο της γεωργίας στην εξασφάλιση τροφίμων, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην αντιμετώπιση κοινωνικών ζητημάτων. Ας εμβαθύνουμε στον τρόπο με τον οποίο η ΚΑΠ υποστηρίζει τη μετάβαση σε βιώσιμα διατροφικά συστήματα, με ιδιαίτερη έμφαση στη στρατηγική “Από τη φάρμα στο πιάτο” και τους στόχους της.

Για να αντιληφθούμε τη σημασία του ρόλου της ΚΑΠ στην προώθηση βιώσιμων συστημάτων τροφίμων, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τι συνεπάγονται αυτά τα συστήματα. Τα βιώσιμα συστήματα τροφίμων δίνουν προτεραιότητα σε μεθόδους παραγωγής φιλικές προς το περιβάλλον, ελαχιστοποιούν τα απόβλητα, εξασφαλίζουν δίκαιες οικονομικές αποδόσεις για τους γεωργούς και εγγυώνται προσβάσιμα και θρεπτικά τρόφιμα για όλους.

Στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η Στρατηγική “Από το αγρόκτημα στο πιάτο” περιγράφει έναν οδικό χάρτη για την επίτευξη βιώσιμων επισιτιστικών συστημάτων στην Ευρώπη. Η ΚΑΠ ευθυγραμμίζεται με τους στόχους της στρατηγικής, οι οποίοι περιλαμβάνουν τη μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων, την προώθηση της βιολογικής γεωργίας και τη βελτίωση των προτύπων καλής μεταχείρισης των ζώων. Στην ουσία, η Στρατηγική Farm to Fork προσπαθεί να επιταχύνει τη μετάβασή μας σε ένα βιώσιμο σύστημα τροφίμων που

– Έχει ουδέτερο ή θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον.

– Συμβάλλει στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή στις συνέπειές της.

– Αντιστρέφει την απώλεια της βιοποικιλότητας.

– Εξασφαλίζει την επισιτιστική ασφάλεια, τη διατροφή και τη δημόσια υγεία, εξασφαλίζοντας επαρκή, ασφαλή, θρεπτικά και βιώσιμα τρόφιμα για όλους.

– Διατηρεί προσιτές τιμές τροφίμων, ενώ παράλληλα παράγει δίκαιες οικονομικές αποδόσεις, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα στον τομέα του εφοδιασμού της ΕΕ και προωθεί το δίκαιο εμπόριο.

Η ΚΑΠ συμβάλλει στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα με τη στήριξη αγροοικολογικών πρακτικών και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Μέσω των μέτρων πρασίνου της, η ΚΑΠ ενθαρρύνει τους γεωργούς να υιοθετήσουν γεωργικές τεχνικές φιλικές προς το περιβάλλον, όπως η αμειψισπορά, η αγροδασοπονία και η διατήρηση περιοχών οικολογικής εστίασης.

Η σπατάλη τροφίμων αποτελεί σημαντική πρόκληση στο πλαίσιο του συστήματος τροφίμων, αλλά η ΚΑΠ αντιμετωπίζει το ζήτημα αυτό κατά μέτωπο. Προωθεί πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη μείωση της σπατάλης τροφίμων, όπως η υποστήριξη αποτελεσματικών αλυσίδων εφοδιασμού, η ενθάρρυνση της αναδιανομής των πλεοναζόντων τροφίμων και η διευκόλυνση της αξιοποίησης των γεωργικών υποπροϊόντων για βιοενέργεια ή βιοπλαστικά.

Αναγνωρίζοντας τη σημασία των τοπικών και περιφερειακών συστημάτων τροφίμων για την προώθηση της βιωσιμότητας και τη συντόμευση των αλυσίδων εφοδιασμού, η ΚΑΠ παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για πρωτοβουλίες τοπικών τροφίμων, αγορές αγροτών και σύντομες αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων. Αυτό ενθαρρύνει τους καταναλωτές να έχουν πρόσβαση σε φρέσκα, τοπικά παραγόμενα τρόφιμα, ενώ παράλληλα ενισχύει τις τοπικές οικονομίες.

Η διασφάλιση της διαθεσιμότητας υγιεινών και θρεπτικών τροφίμων για όλους τους πολίτες είναι ένας άλλος στόχος της ΚΑΠ. Υποστηρίζει πρωτοβουλίες που προωθούν βιώσιμες γεωργικές πρακτικές, μειώνουν τη χρήση αντιβιοτικών στη ζωική παραγωγή και ενθαρρύνουν την κατανάλωση ποικίλων και υγιεινών διαιτολογίων.

Επιπλέον, η ΚΑΠ διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών συστημάτων τροφίμων. Προσφέρει εργαλεία διαχείρισης κινδύνου, όπως τα συστήματα ασφάλισης, για να βοηθήσει τους γεωργούς να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που θέτουν η κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η αστάθεια της αγοράς. Επιπλέον, η ΚΑΠ υποστηρίζει τη διαφοροποίηση και την καινοτομία στον γεωργικό τομέα, ενισχύοντας την ικανότητά του να προσαρμόζεται.

Ενώ η ανθεκτικότητα είναι υψίστης σημασίας, η εξασφάλιση δίκαιων οικονομικών αποδόσεων για τους αγρότες στα βιώσιμα διατροφικά συστήματα είναι εξίσου ζωτικής σημασίας. Η ΚΑΠ υποστηρίζει μέτρα σταθεροποίησης του εισοδήματος, προωθεί δίκαιες εμπορικές πρακτικές και ενθαρρύνει τη δημιουργία οργανώσεων παραγωγών για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής δύναμης των γεωργών και τη βελτίωση της κερδοφορίας τους.

Η εφαρμογή της στρατηγικής “Από το αγρόκτημα στο πιάτο” από την ΚΑΠ αντικατοπτρίζει την αφοσίωσή της στην προώθηση βιώσιμων συστημάτων τροφίμων στην Ευρώπη. Θέτοντας ως προτεραιότητα την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων, τη στήριξη των τοπικών και περιφερειακών συστημάτων τροφίμων, τη διασφάλιση υγιεινών και θρεπτικών τροφίμων, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και την προώθηση δίκαιων οικονομικών αποδόσεων, η ΚΑΠ διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου και ανθεκτικού γεωργικού τομέα σε ολόκληρη την Ευρώπη.