Ξεκλείδωμα του αγροτικού δυναμικού: H Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ πέρα από τη γεωργία

Στις μεγάλες έκτασεις των αγροτικών περιοχών της Ευρώπης βρίσκεται πληθώρα αναξιοποίητων δυνατοτήτων, όχι μόνο στον τομέα της γεωργίας αλλά και στην ενίσχυση των αγροτικώνκοινοτήτων και της βιώσιμης ανάπτυξης γενικότερα. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρείτε ως ακρογωνιαίος λίθος όσον αφορά τη στήριξη των γεωργικών δραστηριοτήτων, αλλά ο αντίκτυπός της εκτείνεται πολύ πέρα από τις γεωργοκτηνοτροφικές καλλιέργειες. Μια πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ρίχνει φως στον τρόπο με τον οποίο τα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ είναι έτοιμα να ξεκλειδώσουν τη δυναμικότητα των αγροτικών περιοχών, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή ευημερίας και ανθεκτικότητας.

Διαφοροποίηση Επενδύσεων

Τα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ προσφέρουν μια ποικιλία ευκαιριών, διαθέτοντας σχεδόν 25 δισεκατομμύρια ευρώ από το 2023 έως το 2027 για να συμβάλουν άμεσα στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και κοινοτήτων. Αυτή η σημαντική επένδυση, που ανέρχεται στο 8% των συνολικών χορηγήσεων της ΚΑΠ, σηματοδοτεί μια συντονισμένη προσπάθεια για την αντιμετώπιση των πολύπλευρων αναγκών των αγροτικών περιοχών. Πέρα από την παραδοσιακή γεωργική στήριξη, αυτά τα κεφάλαια τροφοδοτούν επενδύσεις σε μη γεωργικές δραστηριότητες, ανάπτυξη υποδομών, πρωτοβουλίες συνεργασίας και ίδρυση νέων επιχειρήσεων στις αγροτικές περιοχές.

Ενδυνάμωση των Αγροτικών Κοινοτήτων

Με τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ να καλύπτουν το 83% της επικράτειας της ΕΕ και να φιλοξενούν το 30% του πληθυσμού της, η σημασία της ενίσχυσης της ανάπτυξης και της ανθεκτικότητάς τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το μακροπρόθεσμο όραμα για τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ, που παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2021, περιγράφει τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που αντιμετωπίζουν αυτές οι περιφέρειες. Τα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ, που συμπληρώνονται από το Σχέδιο Δράσης για την Αγροτική Ανάπτυξη και το Σύμφωνο για την Αγροτική Ανάπτυξη, αναδεικνύονται ως βασικά εργαλεία για τη μετατροπή αυτού του οράματος σε απτές δράσεις σε κάθε Κράτος Μέλος και σε κάθε περιφέρεια.

Τοπική Ενδυνάμωση μέσω του LEADER

Μία από τις πιο σημαντικές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του πλαισίου της ΚΑΠ είναι το LEADER, με μια προσέγγιση «bottom-up» που εξουσιοδοτεί τους τοπικά ενδιαφερόμενα μέρη να πρωτοστατήσουν σε αναπτυξιακά έργα. Με τη διάθεση 7,7 δισεκατομμυρίων ευρώ σε διάστημα πέντε ετών, το LEADER προωθεί τη συνεργασία μεταξύ αγροτικών επιχειρήσεων, κοινοτικών οργανισμών και τοπικών αρχών για τη διαμόρφωση προσαρμοσμένων στρατηγικών που αφορούντην τοπική ανάπτυξη. Αυτή η προσέγγιση όχι μόνο προωθεί την καινοτομία, αλλά επίσης διασφαλίζει ότι οι παρεμβάσεις ευθυγραμμίζονται στενά με τις ανάγκες και τις φιλοδοξίες των αγροτικών κοινοτήτων.

Αγκαλιάζοντας τα Έξυπνα Χωριά και την Αειφορία

Η ένταξη των “έξυπνων χωριών” στο πλαίσιο της ΚΑΠ σηματοδοτεί μια προνοητική προσέγγιση για την αγροτική ανάπτυξη. Με την υποστήριξη κυρίως μέσω του LEADER και άλλων μηχανισμών συνεργασίας, τα έξυπνα χωριά αξιοποιούν την ψηφιακή καινοτομία για να αντιμετωπίσουν τις τοπικές προκλήσεις και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής. Επιπλέον, τα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ δίνουν έμφαση στη βιωσιμότητα υποστηρίζοντας επενδύσεις στην παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, πράσινη γεωργία και δασοκομία και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ενισχύοντας έτσι ανθεκτικές αγροτικές οικονομίες και οικοσυστήματα.

Αντιμετώπιση Κοινωνικών Αναγκών

Αναγνωρίζοντας τη σημασία της κοινωνικής ένταξης, πολλά κράτη μέλη ενσωματώνουν κοινωνικές υπηρεσίες και πρωτοβουλίες στα στρατηγικά τους σχέδια για την ΚΑΠ. Από την προώθηση της συμμετοχής περιθωριοποιημένων ομάδων έως τις επενδύσεις σε κοινωνικές υποδομές, αυτές οι προσπάθειες στοχεύουν στη δημιουργία περιεκτικών και συνεκτικών αγροτικών κοινοτήτων. Επιπλέον, η στήριξη της ΚΑΠ επεκτείνεται στην προώθηση της γνώσης, της καινοτομίας και της επιχειρηματικής ανάπτυξης πέρα από τους παραδοσιακούς τομείς, θέτοντας τα θεμέλια για μια ποικιλόμορφη και δυναμική αγροτική οικονομία.

Ολιστική Προσέγγιση Αγροτικής Ανάπτυξης

Ενώ τα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα στόχων, η μελέτη υπογραμμίζει τομείς στους οποίους απαιτείται περαιτέρω προσοχή, ιδίως στις κοινωνικές υπηρεσίες, την ανάπτυξη υποδομών και τη στήριξη μη γεωργικών τομέων. Τα Kράτη Mέλη αναγνωρίζουν αυτά τα κενά και δεσμεύονται να αξιοποιήσουν άλλες πηγές χρηματοδότησης, όπως το Ταμείο Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης και τα ταμεία της Πολιτικής Συνοχής, για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση αυτών των αναγκών.

 Η νέα ΚΑΠ και να στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ που την πλαισιώνουν, προαναγγέλλουν ένα νέο κεφάλαιο όσον αφορά την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και της αγροτικής οικονομίας της Ευρώπης, προσφέροντας μια ολιστική προσέγγιση για την απελευθέρωση του πλήρους δυναμικού των αγροτικών περιοχών. Προωθώντας την καινοτομία, τη βιωσιμότητα και τη συνεκτικότητα, αυτά τα σχέδια ανοίγουν το δρόμο για ζωντανές, ανθεκτικές και ευημερούσες αγροτικές κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.