Η εξοικονόμηση και η ορθολογική διαχείριση του νερού αποτελούν βασικές προτεραιότητες για τη βιώσιμη γεωργία στην Κύπρο. Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027, έχουν καθοριστεί συγκεκριμένες δράσεις και υποχρεώσεις για τους γεωργούς, οι οποίες συνδέονται και με τη χορήγηση ενισχύσεων.
Δράση 1: Υποχρεώσεις σε εκμεταλλεύσεις με υψηλή κατανάλωση νερού
- Γεωργικές εκμεταλλεύσεις με υδρομετρητή και ετήσια κατανάλωση νερού άνω των 10.000 κ.μ. υποχρεούνται:
- Να διαθέτουν βελτιωμένο σύστημα άρδευσης.
- Να έχουν εγκατεστημένο υδρομετρητή.
- Να εφαρμόζουν πρόγραμμα άρδευσης βάσει των τυποποιημένων ή ατομικών προγραμμάτων του Τμήματος Γεωργίας ή με χρήση του εργαλείου υπολογισμού του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών.
- Να διατηρούν αρχείο αρδεύσεων και να ενημερώνουν το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων με σχετικό έντυπο.
Δράση 2: Σύνδεση ενισχύσεων με μέτρα εξοικονόμησης
Στο πλαίσιο μεγάλων επενδύσεων (Καθεστώς Α.Α. 4.1.1), όταν οι αρδευόμενες καλλιέργειες έχουν ετήσια κατανάλωση νερού 20.000 κ.μ., ο γεωργός υποχρεούται:
- Να εγκαταστήσει βελτιωμένο σύστημα άρδευσης και υδρομετρητή.
- Να εφαρμόζει εγκεκριμένο πρόγραμμα άρδευσης.
- Να τηρεί αρχείο αρδεύσεων, το οποίο ελέγχεται από τον ΚΟΑΠ.
Δράση 3: Πρόσθετες απαιτήσεις για μεγάλες αρδευόμενες εκτάσεις
Για εκμεταλλεύσεις με μόνιμες καλλιέργειες άνω των 25 δεκαρίων:
- Απαιτείται εγκατάσταση αγρομετεωρολογικού σταθμού για αυτόματη αναπροσαρμογή της άρδευσης και πρόβλεψη ασθενειών.
- Υποχρεωτική εγκατάσταση βελτιωμένου συστήματος άρδευσης και υδρομετρητή.
Δράση 4: Υδατοδεξαμενές
Στο ίδιο καθεστώς επενδύσεων, είναι επιλέξιμη δράση η κάλυψη υφιστάμενων υδατοδεξαμενών, με στόχο:
- Μείωση απωλειών λόγω εξάτμισης.
- Μείωση της ανάγκης περαιτέρω φιλτραρίσματος του νερού.
Δράση 5: Υποχρέωση παρακολούθησης εκπαίδευσης
Το Τμήμα Γεωργίας προσφέρει εκπαιδεύσεις (τουλάχιστον 5 ώρες ημερησίως), με αποζημίωση για οδοιπορικά και σίτιση. Οι εκπαιδεύσεις αφορούν βελτιωμένους τρόπους άρδευσης και μεθόδους εξοικονόμησης νερού.
Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν
Δικαιούχοι των ενισχύσεων είναι γεωργοί, φυσικά ή νομικά πρόσωπα που:
- Είναι κάτοχοι ή διαχειριστές γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
- Είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο αγροτών στις κατάλληλες κατηγορίες.
- Διαθέτουν επαρκή επαγγελματική ικανότητα (π.χ. βεβαίωση άσκησης γεωργικής δραστηριότητας, σχετικό πτυχίο, ή δέσμευση παρακολούθησης μαθημάτων).
- Η αίτησή τους συγκεντρώνει βαθμολογία άνω των 30/100 και το ελάχιστο ποσό επένδυσης υπερβαίνει τα 30.000 ευρώ.
