Συνέντευξη με τον προϊστάμενο του Τμήματος Αγροτικής Ανάπτυξης & Κοινών Οργανώσεων Αγοράς στον Κυπριακό Οργανισμό Αγροτικών Πληρωμών

Στην προσπάθειά μας να ρίξουμε φως στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον βαθύ αντίκτυπό της στη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη σε ολόκληρη την ΕΕ, παρουσιάζουμε μια αποκλειστική συνέντευξη με τον κ. Ελευθέριο Δημητρίου, προϊστάμενο του Τμήματος Αγροτικής Ανάπτυξης & Κοινών Οργανώσεων Αγοράς στον Κυπριακό Οργανισμό Αγροτικών Πληρωμών. Tο τμήμα έχει την τελική ευθύνη για την έγκριση των αιτημάτων πληρωμής και την παροχή των ενισχύσεων προς τους αιτητές.

Με τον κ. Δημητρίου συζητήσαμε για τον ρόλο και τη σημασία της ΚΑΠ, μιλώντας για το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027, τις παρεμβάσεις της και τις προσπάθειες για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου, ανταγωνιστικού και ανθεκτικού στο κλίμα γεωργικού τομέα.

Καλημέρα κ. Δημητρίου. Σας ευχαριστούμε που αφιερώσατε χρόνο να μιλήσετε μαζί μας σήμερα. Αρχικά, θα μπορούσατε παρακαλώ να μας πείτε για το ρόλο του ΚΟΑΠ στη διαχείριση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της ΕΕ στην Κύπρο;

Καλημέρα και χαρά μου που βρίσκομαι εδώ. Ο ΚΟΑΠ είναι η μόνη Διαπιστευμένη Αρχή για την εκταμίευση των Ευρωπαϊκών Πόρων για την εφαρμογή και διαχείριση των Μέτρων / Παρεμβάσεων των οποίων η στήριξη προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και περιλαμβάνονται στον Πυλώνα 1 της ΚΑΠ καθώς και των Μέτρων των οποίων η στήριξη προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και περιλαμβάνονται στον Πυλώνα 2 της ΚΑΠ. Πρόσθετα γίνεται εφαρμογή και διαχείριση Μέτρων των οποίων οι προϋπολογισμοί προέρχονται από τα Ταμεία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό περιλαμβάνει την προκήρυξη των διαφόρων Μέτρων / Παρεμβάσεων, την ενημέρωση του κοινού, την παραλαβή των αιτήσεων συμμετοχής, την διενέργεια όλων των απαιτούμενων διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων και την έγκριση των αιτήσεων πληρωμής με την ταυτόχρονη χορήγηση της ενίσχυσης στους δικαιούχους αιτητές. Όλοι οι έλεγχοι διενεργούνται για την διασφάλιση της συμμόρφωσης με την κοινοτική και εθνική νομοθεσία.

Μπορείτε να εξηγήσετε πώς χρηματοδοτείται η Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ στην Κύπρο και πώς ωφελεί τον αγροτικό τομέα;

Ασφαλώς. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ χρηματοδοτείται κυρίως από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ). Κάθε χώρα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου, λαμβάνει οικονομική στήριξη για μια προγραμματική περίοδο επτά ετών. Η πολιτική της τρέχουσας Προγραμματικής Περιόδου επικεντρώνεται σε εννιά Ειδικούς Στόχους της ΕΕ, οι οποίοι είναι:

  1. Η διασφάλιση δίκαιου εισοδήματος,
  2. Η αύξηση της ανταγωνιστικότητας,
  3. Η ισορροπία της αλυσίδας τροφίμων,
  4. Οι δράσεις για την κλιματική αλλαγή,
  5. Η περιβαλλοντική φροντίδα,
  6. Η διατήρηση των τοπίων και της βιοποικιλότητας,
  7. Η ανανέωση των γενεών,
  8. Οι δυναμικές αγροτικές περιοχές και
  9. Η ποιότητα των τροφίμων και η υγεία

Τα κράτη μέλη καταρτίζουν τα  Στρατηγικά Σχέδια της ΚΑΠ προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες ανάγκες τους και θέτουν ποσοτικούς στόχους για κάθε περιοχή εστίασης, μαζί με μέτρα για την επίτευξη αυτών των στόχων.

Είναι ενδιαφέρον να γνωρίζουμε πώς προσαρμόζεται η πολιτική για κάθε περιοχή. Μπορείτε να μας πείτε για κάποιες συγκεκριμένες προκηρύξεις ή μέτρα που περιλαμβάνονται στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027 για την Κύπρο;

Το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027 για την Κύπρο περιλαμβάνει διάφορες παρεμβάσεις για τη στήριξη των αγροτών και του αγροτικού τομέα. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν άμεσες πληρωμές, ενισχύσεις για επενδύσεις στη γεωργία και τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, υποστήριξη για νέους που εισέρχονται στον γεωργοκτηνοτροφικό τομέα, περιβαλλοντικές και κλιματικές παρεμβάσεις, αλλά και πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της καλής διαβίωσης των ζώων. Σημαντικό μερίδιο του προϋπολογισμού διατίθεται και στα Μέτρα τύπου LEADER όπως και σε Μέτρα προώθησης των Συνεργασιών και της Καινοτομίας.

Πώς θα ενημερωθούν οι δικαιούχοι, όπως αγρότες και επιχειρήσεις, για αυτές τις παρεμβάσεις και πώς θα υποβάλουν αίτηση για στήριξη;

Ο Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών σε συνεργασία πάντοτε με την Διαχειριστική Αρχή του Στρατηγικού Σχεδίου 2023 – 2027 στοχεύει στη διασφάλιση της ευρείας διάδοσης πληροφοριών για το Στρατηγικό Σχέδιο και τις παρεμβάσεις του. Χρησιμοποιούνται πολλαπλά κανάλια επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου του διαδικτύου και των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, ανακοινώσεων τύπου κτλ. Πριν την έναρξη της Προγραμματικής Περιόδου και σε τακτά χρονικά διαστήματα ο ΚΟΑΠ οργανώνει στοχευμένες Περιφερειακές Συγκεντρώσεις / Παρουσιάσεις παγκύπρια, για να παρέχουμε ενημέρωση και λεπτομέρειες εφαρμογής των διαφόρων Παρεμβάσεων. Πληροφορίες για ενεργές προκηρύξεις και γενικότερα για όλα τα έντυπα που δημοσιεύονται είναι διαθέσιμες στον ιστότοπο του ΚΟΑΠ στο www.capο.gov.cy καθώς και του Στρατηγικού Σχεδίου 2023 – 2027 www.cap.gov.cy. Στην προσπάθεια αυτή σημαντικότατος είναι και ο ρόλος των Αγροτικών Οργανώσεων.

Όσον αφορά τον ΚΟΑΠ, πώς διασφαλίζεται ότι η εφαρμογή των μέτρων πραγματοποιείται αποτελεσματικά;

Οι εργασίες που διενεργούνται στον ΚΟΑΠ είναι επίπονες και εις βάθος με σκοπό την αποτελεσματική εφαρμογή όλων των Μέτρων / Παρεμβάσεων. Για κάθε ένα από τα μέτρα που προκηρύσσονται υπάρχει υπεύθυνος Λειτουργός και Αντικαταστάτης. Πρόσθετα για κάθε Μέτρο / Παρέμβαση συγγράφονται ολοκληρωμένα Εγχειρίδια Εφαρμογής Διαδικασιών και Ενημερωτικά Έντυπα, τα οποία παρέχουν σαφείς οδηγίες και κατευθυντήριες γραμμές για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Επιπλέον, διενεργούνται διοικητικοί και επιτόπιοι έλεγχοι για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς και εθνικούς κανονισμούς. Όλες οι διαδικασίες εφαρμογής καθώς και οι δικαιούχοι των διαφόρων επιδοτήσεων παρακολουθούνται στενά, με σκοπό την αποφυγή παρατυπιών και φαινομένων απάτης σε κάθε δυνατό βαθμό.

Θα μπορούσατε να μοιραστείτε κάποιες γνώσεις σχετικά με τον αντίκτυπο της ΚΑΠ στην αγροτική ανάπτυξη στην Κύπρο όλα αυτά τα χρόνια;

Η ΚΑΠ έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη της αγροτικής ανάπτυξης στην Κύπρο και σε ολόκληρη την ΕΕ. Με την παροχή οικονομικής βοήθειας και την προώθηση βιώσιμων πρακτικών, έχει ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της γεωργίας, έχει βελτιώσει τη δημιουργία εισοδήματος, έχει βοηθήσει στην ανάπτυξη της υπαίθρου και έχει προωθήσει την υιοθέτηση πιο περιβαλλοντικά φιλικών πρακτικών στη γεωργία. Επιπλέον, η ΚΑΠ συνέβαλε στη διασφάλιση της ποιότητας και της υγείας των τροφίμων, στη διατήρηση μιας ισορροπημένης τροφικής αλυσίδας και στην ενίσχυση των δυναμικών αγροτικών περιοχών. Αυτές οι προσπάθειες επηρέασαν θετικά την ευημερία των αγροτικών κοινοτήτων, καθιστώντας τη γεωργία ως ένα πιο βιώσιμο τομέα.

Κοιτάζοντας το μέλλον, ποιοι είναι οι κύριοι στόχοι που στοχεύει να επιτύχει ο ΚΟΑΠ τα επόμενα χρόνια;

Οι κύριοι στόχοι μας περιστρέφονται κυρίως γύρω από την επιτυχή εφαρμογή του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027. Στοχεύουμε να αυξήσουμε την ανταγωνιστικότητα στον αγροτικό τομέα, να εξασφαλίσουμε δίκαιο εισόδημα για τους αγρότες, να διατηρήσουμε τα τοπία και τη βιοποικιλότητα, να προωθήσουμε την περιβαλλοντική φροντίδα και τη δράση για το κλίμα, να ενισχύσουμε τις δυναμικές αγροτικές περιοχές και να διασφαλίσουμε την ποιότητα και την υγεία των τροφίμων. Με την επίτευξη αυτών των στόχων, συμβάλλουμε σε έναν πιο βιώσιμο και ευημερούν αγροτικό τομέα στην Κύπρο. Όλα αυτά πρέπει να εφαρμόζονται πάντοτε στο πλαίσιο των βέλτιστων πρακτικών με σκοπό την αποφυγή φαινομένων παρατυπιών και απάτης. Όσον αφορά τον συγκεκριμένο Τομέα ένας από τους βασικούς ρόλους του ΚΟΑΠ είναι οι έγκαιρες και έγκυρες πληρωμές πάντοτε όμως διαφυλάττοντας τα συμφέροντα τις Ε.Ε. και των Ταμείων της αλλά και αυτά της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Είναι ενθαρρυντικό να βλέπεις τη δέσμευση για περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Καθώς προχωρά το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ, πώς θα μετρηθεί η επιτυχία των παρεμβάσεων και ποια μέτρα υπάρχουν για να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η λογοδοσία;

Η διασφάλιση της επιτυχίας των παρεμβάσεων αποτελεί προτεραιότητα για εμάς. Για τη μέτρηση της προόδου, έχουν τεθεί από την Ε.Ε. ποσοτικοί στόχοι, δείκτες εκροών και αποτελεσμάτων για κάθε Παρέμβαση στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ. Αυτοί οι στόχοι θα παρουσιάζονται κάθε έτος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της Ετήσιας Έκθεσης Επιδόσεων (APR) και θα βοηθούν να αξιολογείται ο αντίκτυπος συγκεκριμένων Παρεμβάσεων στην πράξη. Αυτό είναι κάτι καινούργιο που θα εφαρμόζεται πλέον βάσει του Κοινοτικού Κεκτημένου. Επιπλέον πραγματοποιείται τακτική παρακολούθηση και αξιολογήσεις για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας των διαφόρων παρεμβάσεων. Πρόσθετα, διενεργούνται διοικητικοί και επιτόπιοι έλεγχοι για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς και το έργο μας υπόκειται πάντοτε σε ελέγχους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας, το Όργανο Πιστοποίησης, την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου του ΚΟΑΠ και την Μονάδα Εκ των Υστέρων Ελέγχων όπως και από διάφορους άλλους Ελεγκτικούς Οργανισμούς, για τη διασφάλιση της ορθής χρήσης των πόρων και της τήρησης των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ.

Μια τελευταία ερώτηση – κοιτάζοντας το μέλλον, ποιες είναι οι ελπίδες και οι προσδοκίες του ΚΟΑΠ για την ανάπτυξη της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών στην Κύπρο στο πλαίσιο της ΚΑΠ;

Οι στόχοι μας, σε συνεργασία πάντα με όλους τους εμπλεκόμενους Φορείς για την Εφαρμογή της ΚΑΠ στην Κυπριακή Δημοκρατία, επικεντρώνονται στη δημιουργία ενός βιώσιμου και ευημερούντος μέλλοντος για τη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές στην Κύπρο. Ελπίζουμε ότι η ΚΑΠ, μαζί με τις προσπάθειες του ΚΟΑΠ και των ενδιαφερόμενων μερών, θα συνεχίσει να οδηγεί την καινοτομία και να υποστηρίζει τους αγρότες στην υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών. Στόχος μας η εκταμίευση και του τελευταίου Ευρώ που αναλογεί στην Κυπριακή Δημοκρατία από τους προϋπολογισμούς της Ε.Ε. προς όφελος των αγροτών μας. Οραματιζόμαστε ζωντανές αγροτικές κοινότητες, όπου η γεωργία παραμένει ένα βιώσιμο και ανταποδοτικό επάγγελμα, προσελκύοντας την επόμενη γενιά να συνεχίσει την παράδοση. Επιπλέον, στοχεύουμε να δούμε τα τοπία και τη βιοποικιλότητα της Κύπρου να διατηρούνται και να βελτιώνονται, καθιστώντας την έναν ελκυστικό προορισμό τόσο για τους ντόπιους όσο και για τους επισκέπτες της. Η επιτυχής εφαρμογή της ΚΑΠ θα διασφαλίσει ότι η γεωργία θα παραμείνει βασικός πυλώνας της κυπριακής οικονομίας και ταυτότητας, ενισχύοντας δυναμικές και ανθεκτικές αγροτικές περιοχές για τις επόμενες γενιές.

Σας ευχαριστώ για άλλη μια φορά, κύριε Δημητρίου, που μοιραστήκατε τις γνώσεις σας. Σας ευχόμαστε συνεχή επιτυχία στις προσπάθειές σας.

Σας ευχαριστούμε για τα καλά σας λόγια και για την παροχή αυτής της πλατφόρμας για να συζητήσουμε την ΚΑΠ και τη σημασία της. Είναι χαρά μας να συμβάλουμε στη βελτίωση της γεωργίας και των αγροτικών κοινοτήτων στην Κύπρο. Μαζί, μπορούμε να έχουμε θετικό αντίκτυπο και να οικοδομήσουμε ένα ακμάζον μέλλον για τον κλάδο αυτό.